• ปรับขนาด
    ตัวอักษร
 
ข้อมูลพรรณไม้
ส้มโอ

ชื่อวิทยาศาสตร์  :  Citrus maxima (Burm.f.) Merr.

 

ชื่อวงศ์  :  Rutaceae

 

ชื่อสามัญ  :  Pummelo

 

ชื่ออื่นๆ  :  โกร้ยตะลอง (เขมร), มะขุน มะโอ (ภาคเหนือ), ลีมาบาลี (มลายู-ยะลา), สังอู (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน), ส้มโอ (ทั่วไป)

 

ถิ่นกำเนิด  :  หมู่เกาะมลายู อินเดีย จีน และไทย

 

การขยายพันธุ์  :  เพาะเมล็ด ตอนกิ่ง ติดตา ทาบกิ่ง

 

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์  :  ไม้ยืนต้นขนาดกลางค่อนข้างใหญ่ แตกกิ่งก้านมากเป็นพุ่ม กิ่งอ่อนปกคลุมด้วยขนสั้นๆมีหนามรูปร่างยาวขนาด 1-5 ซม. ใบ รูปไข่ยาว ส่วนของแผ่นใบมองเห็นเป็นรอยเว้า แยกเป็น 2 ส่วนอย่างชัดเจนขนาดแผ่นใบส่วนบนกว้างประมาณ 2-7 ซม. ยาวประมาณ 10-12 ซม. แผ่นใบส่วนล่างมีลักษณะปีก มีขนาดเล็กกว่าส่วนบน ดูโดยรวมเป็นรูปคล้ายหัวใจ ใต้ใบมีขนอ่อนนุ่มปกคลุมอยู่ ดอกเป็นดอกเดี่ยว แต่อาจพบออกเป็นช่อตามมุมใบหรือปลายยอด เป็นดอกสมบูรณ์เพศ กลีบเลี้ยงสีเขียว 5 กลีบ กลีบดอกสีขาวขุ่น 5 กลีบ เกสรตัวผู้เชื่อมติดกันเป็นกลุ่มประมาณ 4-5 กลุ่ม อับละอองเกสรสีเหลือง เกสรตัวเมียมีรังไข่ที่แบ่งเป็น 11-16 ช่องผลชนิด berry ขนาดปานกกลางถึงใหญ่ มีรูปร่างหลายแบบ เช่น ทรงกลม ทรงแป้น หรือผลยาวมีจุกคล้ายผลสาลี่ ผลอ่อนสีเขียว ผลแก่สีเขียวอ่อน หรืออมเหลือง เปลือกชั้นนอกมีลักษณะเหนียว มีต่อมน้ำมัน(oil gland) กระจายทั่วไปตามผิวของผล เปลือกชั้นกลาง สีขาวหรือสีชมพู มีลักษณะอ่อนนุ่ม หนาประมาณ1 - 2.3 ซม. เปลือกผลชั้นในบางส่วนเจริญเป็นถุงน้ำหวาน (juice sac) เป็นส่วนที่รับประทานได้ มีสีขาว ครีม ชมพู หรืvแดง รสชาติเปรี้ยว หรือเปรี้ยวอมหวาน จนถึงหวานสนิท บางพันธุ์อาจมีรสขมปนบ้าง

 

ประโยชน์  :  

1. ทางอาหาร บริโภคเนื้อผลสดเป็นผลไม้ เปลือกชั้นกลางนำมาเชื่อมเป็นของหวาน หรือนำมากวนปรุงรสเป็นส้มโอสามรสได้

2. ทางสมุนไพร ใบ แก้ท้องอืดแน่น ตำพอกศีรษะแก้ปวดหัว ดอก ขับลม ขับเสมหะ ผล ช่วยขับเสมหะแน่นท้อง จุกเสียด ไส้เลือน ต้มน้ำอาบแก้คัน เมล็ด แก้ปวดท้อง ราก แก้หวัด แก้ไอ ปวดกระเพาะอาหาร